Chemioterapia a stan odżywienia

powrót

Chemioterapia jest najpowszechniejszą metodą leczenia nowotworu. W jej trakcie choremu podany zostaje czynnik chemiczny (lek chemioterapeutyczny lub kombinacja różnych leków o działaniu cytotoksycznym), którego celem jest zniszczenie komórek nowotworowych.

Niestety leki chemioterapeutyczne oprócz niszczenia komórek nowotworowych uszkadzają również zdrowe komórki, zwłaszcza te intensywnie się dzielące, np. komórki włosów czy przewodu pokarmowego.

Dlatego też, żeby zminimalizować szkody w organizmie, podaje się je pacjentom w ustalonych odstępach czasu. Mimo to nie udaje się uniknąć skutków ubocznych tego typu leczenia, jak np. wystąpienia braku apetytu, nudności, wymiotów itp.

Skutki uboczne chemioterapii

Głównym celem chemioterapii jest zwalczenie nowotworu. Skutki uboczne występujące podczas terapii stanowią mniejsze zagrożenie dla zdrowia człowieka niż dalszy rozwój choroby. Nie znaczy to, że nie należy próbować z nimi walczyć lub je ograniczać.

 WAŻNE: Należy zawsze zgłaszać lekarzom wystąpienie skutków ubocznych.

Nasilenie skutków ubocznych chemioterapii uzależnione jest zarówno od wrażliwości chorego na stosowany lek, jak i rodzaju użytego leku. W ostatnich latach dzięki nowoczesnym metodom terapii uzupełniającej, udało się znacznie zmniejszyć skutki uboczne leczenia. Pomocne są również łagodzące je leki. Niestety nie udaje się wyeliminować ich zupełnie. Efekty uboczne chemioterapii dotyczą głównie narządów, w których komórki dzielą się bardzo intensywnie, m.in.:

  • błony śluzowej układu pokarmowego – co skutkuje u chorego bólami w jamie ustnej, owrzodzeniami i biegunkami,
  • szpiku kostnego – co przyczynia się do wystąpienia u chorego anemii, spadku liczby białych krwinek oraz płytek krwi,
  • mieszków włosowych – co skutkuje bardzo intensywnym wypadaniem włosów.

Częstymi skutkami ubocznymi chemioterapii, które niestety odbijają się na żywieniu chorych, są także: nudności, wymioty, biegunki, brak apetytu, zaburzenia smaku czy suchość w ustach. Wiele niepożądanych efektów, jak wypadanie włosów, jest odwracalnych po zakończeniu leczenia – włosy odrastają, a błona śluza przewodu pokarmowego regeneruje się.

Wszystkie wymienione skutki uboczne mogą powodować problemy z utrzymaniem właściwego stanu odżywienia organizmu chorego – powodują one niechęć chorego do jedzenia lub zmniejszone wchłanianie składników odżywczych w przewodzie pokarmowym. Zły stan odżywienia organizmu prowadzić może do pogorszenia efektów leczenia, a w najgorszym wypadku – nawet do przerwania terapii przeciwnowotworowej.

Dlatego warto wypełniać regularnie ankietę Oceny Stanu Odżywienia Organizmu w Chorobie Nowotworowej, którą można pobrać tutaj: ankieta PDF. Ankieta dostępna jest też on-line: ankieta.nutriciaoncology.pl.

Więcej informacji na temat tego, jak radzić sobie ze złym stanem odżywienia organizmu odnajdziesz w sekcji Zalecenia żywieniowe, Preparaty odżywcze w chorobie nowotworowej oraz na stronie www.nutriciaoncology.pl