Objawy niedożywienia w chorobie nowotworowej

powrót

Z czym powszechnie kojarzy się niedożywienie? Wiele osób termin ten kojarzy wyłącznie z problemami z dostępem do żywności w biednych rejonach świata. Problem niedożywienia w krajach Trzeciego Świata występuje u 25 proc. populacji.

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że niedożywienie jeszcze częściej występuje w warunkach szpitalnych, gdzie problem ten dotyczy nawet 40-70 procent chorych.
U chorych na nowotwory wskaźnik ten może dochodzić nawet do 80 – 100 proc*.

Co ważne, niedożywienie w szpitalach występuje w krajach wysoko rozwiniętych, także w Polsce. Ocenia się, że około 30 proc. pacjentów przyjmowanych do szpitala jest niedożywionych, a stan ten pogłębia się w trakcie hospitalizacji ze względu na lekceważenie jego objawów.

Czym jest niedożywienie?

Niedożywienie to stan, który rozwija się z powodu niedostatecznego przyswajania lub nadmiernych strat substancji odżywczych, niezbędnych do utrzymania zdrowia tkanek oraz czynności organów i narządów. (Definicja: dr hab. Marek Pertkiewicz, Klinika Chirurgii Ogólnej i Żywienia Klinicznego Akademia Medyczna w Warszawie, Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego).

Jakie są objawy niedożywienia?

Pierwszym i najbardziej zauważalnym symptomem świadczącym o pogarszającym się stanie odżywienia pacjenta jest utrata masy ciała. Spadek wagi spowodowany jest rozwijającym się nowotworem oraz towarzyszącemu mu zmniejszonemu przyjmowaniu pokarmów.

Innymi wczesnymi objawami rozwijającego się niedożywienia są:

  • osłabienie, zmęczenie i senność,
  • apatia i depresja,
  • utrata apetytu, szybkie uczucie sytości.

Bardzo często powyższe symptomy są lekceważone, co skutkuje nasileniem procesów chorobowych oraz zmniejszeniem skuteczności leczenia. Do późnych objawów niedożywienia należą:

  • sucha, łuszcząca się i blada skóra,
  • osłabienie mięśniowe, zaniki mięśni,
  • niedokrwistość (anemia),
  • gorsze gojenie się ran,
  • osłabienie odporności i zwiększenie podatności na infekcje i zakażenia.

Na co zwrócić szczególną uwagę?

Utrata apetytu i wagi to często lekceważone objawy. Powinny być one jednak znakiem ostrzegawczym, który wymaga zwrócenia uwagi na stan odżywienia pacjenta.

Jeśli zauważyłeś u siebie lub u swojego bliskiego którykolwiek z wyżej wymienionych symptomów, zgłoś to lekarzowi prowadzącemu na najbliższej wizycie.

W celu monitorowania stanu odżywienia organizmu chorego onkologicznie – regularnie wypełniaj ankietę Oceny Stanu Odżywienia Organizmu w Chorobie Nowotworowej, którą możesz pobrać tutaj: Ankieta PDF. Ankieta dostępna jest też on-line: ankieta.nutriciaoncology.pl.

* Basics in Clinical Nutrition. Sobotka L. (ed.), Praga: Galen; 2004.