Problemy z gryzieniem u chorej osoby

powrót

Problemy z gryzieniem pokarmów u osób chorych zazwyczaj spowodowane są brakiem uzębienia, paradontozą, jak również bólem występującym po operacji w obrębie jamy ustnej. Ponadto nowotwory jamy ustnej często stanowią mechaniczną przeszkodę w gryzieniu. Trudności w gryzieniu sprawiają, że chory zaczyna unikać spożywania pokarmów oraz ograniczać ich ilość. Jak więc postępować, gdy chory ma problemy z gryzieniem?
 

Skutki problemów z gryzieniem

Trudności w gryzieniu pokarmów u chorych stanowią główną przyczynę niechęci do spożywania posiłków. Osoba chora unika jedzenia, co powoduje pogorszenie się stanu odżywienia. Niedobór składników odżywczych, a w szczególności białka, jest przyczyną spadku odporności organizmu, a tym samym zwiększenia ryzyka infekcji bakteryjnych, wirusowych, a także osłabienia siły mięśniowej i zaniku mięśni. Z kolei nieodpowiednia podaż węglowodanów przyczynia się do zaburzania pracy mózgu, czego objawem są: spadek koncentracji, drżenie rąk, niepokój, bóle głowy, przewlekłe zmęczenie, apatia. Niedobory witamin i soli mineralnych powodują anemię, zmiany skórne, wypadanie włosów, a nawet osteoporozę.
 

Żywienie w trudnościach z gryzieniem

Przy problemach z gryzieniem – aby zapobiec niedoborom składników odżywczych w organizmie chorego – należy przede wszystkim zmodyfikować konsystencję posiłków. Najczęściej wystarczy produkty ugotować, upiec lub udusić, a następnie przetrzeć lub zmiksować.

Opiekun osoby chorej musi wiedzieć, jak komponować posiłki, aby dostarczały wszystkich niezbędnych składników odżywczych (białko, tłuszcz, węglowodany, witaminy i składniki mineralne). Aby ułatwić proces gryzienia, pacjent powinien spożywać posiłki o małych objętościach 5-6 razy dziennie. Na chwilę przed podaniem posiłku opiekun osoby chorej powinien nadać potrawie formę papki lub płynną, przecierając ją lub miksując. Przygotowując potrawy, warto gotować je na parze, ponieważ zachowają więcej składników odżywczych. Do komponowania posiłków należy wybierać produkty, które jednocześnie charakteryzuje wysoka wartość odżywcza oraz łatwostrawność, czyli żółtko jaja kurzego, jajko na miękko, ryż, mięso indyka, kurczaka, cielęcinę, ryby (dorsz, pstrąg), marchewkę, pomidory, brokuły, seler. Pacjent może spożywać owoce w formie musów (bananowy, jabłkowy) lub soków. Jeśli spożywanie papek sprawia choremu trudności, należy podawać pacjentowi posiłki w formie płynnej, które chory będzie mógł spożywać przy użyciu słomki. W tym celu opiekun może miksować domowe zupy lub posiłki o konsystencji stałej z dodatkiem płynów, np. wody lub mleka. Mięso i ryby warto podawać w postaci klopsów lub pulpetów z dodatkiem sosu, który ułatwia żucie oraz połykanie. Ważne jest, aby osoba mająca problem z gryzieniem podczas spożywania posiłków piła sok, herbatę lub inne napoje. Woda w nich zawarta ułatwia przeżuwanie oraz przełykanie pokarmów.

W diecie chorego nie może zabraknąć mleka i jego przetworów, które nie tylko dostarczają pełnowartościowego białka, ale również są źródłem wapnia. Jego niedobór w organizmie powoduje osteoporozę, na którą szczególnie podatne są osoby obłożnie chore. Nabiał najlepiej podawać w formie półtłustych serów twarogowych, maślanek oraz jogurtów naturalnych.

Problemy żywieniowe chorych bardzo często spędzają sen z oczu opiekunom. Zastanawiają się, czy aby na pewno ich podopieczny jest prawidłowo żywiony. Jeżeli nie ma takiej pewności, warto jest wzbogacać dietę chorego, podając Nutridrink – dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego, który dostarcza w małej objętości dużo energii oraz składników odżywczych. Płynna forma tego produktu ułatwia spożycie przez osoby mające problem z gryzieniem.

 

Autor: Redakcja “Opieki nad chorym”