Utrata masy ciała

powrót

Niezamierzona utrata masy ciała jest najczęściej wynikiem postępującego procesu chorobowego toczącego się w organizmie człowieka.

W czasie choroby zwiększa się znacznie zapotrzebowanie kaloryczne. Niedobór składników odżywczych zaburza prawidłowe funkcjonowanie organizmu oraz jest przyczyną wielu dolegliwości.

 

Przyczyny utraty masy ciała

U osób zdrowych utrata masy ciała jest najczęściej spowodowana niedoborem energii i składników odżywczych w diecie.

Ponadto osłabienie apetytu, które może być wynikiem stresującego trybu życia, depresji, długotrwałego przemęczenia powoduje, że nie dostarczamy organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych oraz odpowiedniej ilości kalorii. U osób chorych utrata łaknienia jest najczęściej spowodowana toczącym się procesem chorobowym, nudnościami, przyjmowaniem leków, osłabieniem, problemami z samodzielnym przyjmowaniem posiłków. W wielu przypadkach chory je niewystarczająco, bo unika jedzenia, ponieważ sprawia mu ono ból lub towarzysza mu dolegliwości ze strony układu pokarmowego (biegunka, wymioty, nudności).

Zdarza się jednak, że pacjent je tyle ile przed chorobą, a jednak traci na wadze. Dzieje się tak, ponieważ podczas choroby zwiększa się również zapotrzebowanie na energię i białko. Tak się dzieje, gdy chory gorączkuje, jest po zabiegu operacyjnym, ma rany odleżynowe lub pooparzeniowe. Do utraty wagi przyczyniają się także straty składników odżywczych podczas biegunki albo wymiotów.

Należy zadbać więc o dostarczenie pacjentowi zwiększonej ilości kalorii i białka.

 

Skutki spadku masy ciała

Niezamierzona nadmierna utrata wagi ciała podczas choroby jest niekorzystna dla zdrowia pacjenta. Pogłębiając się prowadzi do osłabienia, a nawet wyniszczenia organizmu. Taki stan bezpośrednio zagraża życiu osoby chorej. Aby sprawdzić, czy podopieczny traci na wadze podczas choroby, wystarczy przyjrzeć się, czy jego ubranie nie jest za luźne, a pierścionek lub obrączka nie spadają z palca.

U pacjentów z nadmierna utrata masy ciała i osłabionych zmniejsza się skuteczność leczenia. Ponadto po zabiegach operacyjnych wzrasta częstość powikłań – rany długo się goją, co zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych lub grzybiczych. Następuje wydłużenie okresu pobytu w szpitalu, zwiększają się koszty leczenia.

Niedobór białka w organizmie powoduje spadek napięcia mięśniowego, a nawet zanik mięśni. Taki stan utrudnia rehabilitację, czasem ją uniemożliwia. Przedłuża się tym samym okres powrotu do zdrowia. U osób leżących, które nie są odpowiednio żywione, pojawiają się rany odleżynowe.

Utraty wagi nie wolno lekceważyć. Należy jak najszybciej wprowadzić odpowiedni sposób żywienia, który pokryje potrzeby żywieniowe pacjenta, zahamuje proces chudnięcia i poprawi stan odżywienia. W zależności od przyczyn utraty wagi, należy indywidualnie ustalić zapotrzebowanie chorego na energię i białko. Najlepiej dzienną porcję pożywienia podawać podopiecznemu w postaci 5 posiłków, w niewielkich ilościach, o stałych porach dnia.

Potrawy powinny być lekkostrawne, bogato energetyczne, wysokobiałkowe oraz pokrywać zapotrzebowanie na witaminy i sole mineralne. Posiłki należy komponować, korzystając z mięsa drobiowego, ryb, warzyw i owoców oraz produktów zbożowych (kasza, pieczywo, makarony). Najbardziej wskazane są potrawy gotowane na parze lub pieczone w folii. Nie zaleca się potraw smażonych, tłustych, z dodatkiem zawiesistych sosów, gdyż są ciężkostrawne i długo zalegają w żołądku.

Ważna jest również ilość spożywanych napojów (najlepiej 2-3 litry dziennie). Jest to szczególnie istotne, gdy chory gorączkuje, a także przy występowaniu biegunki lub wymiotów.

Zaleca się również uzupełniać jadłospis chorego produktami odżywczymi Nutridrink. Są to produkty do żywienia medycznego, dostępne w aptekach, które w małej objętości dostarczają dużo białka i składników odżywczych. Nutridrink może zastępować posiłek lub być spożywany pomiędzy posiłkami, a jako dodatek do innych potraw zwiększać ich kaloryczność i wartość odżywczą.

Odpowiedni sposób odżywiania oraz zapobieganie utracie wagi chorego znacząco przyspieszają okres powrotu do zdrowia.

 

Autor: Redakcja “Opieki nad chorym”