Zaparcia

powrót

Zaparcia są najczęstszą dolegliwością towarzyszącą chorobom przewlekłym. Nieprawidłowy sposób odżywiania, brak ruchu oraz niektóre leki zwiększają ryzyko ich występowania. Na szczęście można temu przeciwdziałać.

 

Przyczyny zaparć

Zaparcia są najczęstszą przyczyną dolegliwości ze strony układu pokarmowego zgłaszaną przez osoby starsze oraz obłożnie chore.

Zgodnie z definicją zaparcie występuje, gdy chory oddaje stolec rzadziej niż 3 razy w tygodniu. Często zaparciom towarzyszą inne objawy – uczucie pełności, wzdęcia, odbijanie, bóle głowy, niesmak w ustach.

Do najczęstszych przyczyn zaparć należą:

  1. Dieta ubogoresztkowa, czyli dieta z małą zawartością błonnika.

  2. Przeszkody mechaniczne – nowotwór jelita grubego, kamienie kałowe, zwężenia jelit występujące w chorobie Leśniowskiego-Crohna,zapalenia jelita grubego.

  3. Choroby ogólnoustrojowe – niedoczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc, mukowiscydoza, cukrzyca.

  4. Choroby układu nerwowego – choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane, urazy rdzenia kręgowego.

  5. Stosowanie leków – uspokajających, przeciwpadaczkowych, niesteroidowych leków przeciwzapalnych (paracetamol, ibuprofen, ketonal), soli mineralnych (wapń, żelazo), nadużywanie leków przeczyszczających.

  6. Siedzący tryb życia, unieruchomienie w łóżku.

 

Sposoby na zaparcia

Opiekun osoby chorej, która cierpi na zaparcia, musi odpowiednio komponować posiłki przeznaczone dla podopiecznego.

Odpowiedni dobór pokarmów pomaga leczyć zaparcia. Dieta przy zatwardzeniu powinna uwzględniać następujące zasady:

  1. Należy zwiększyć ilość spożywanego błonnika, który występuje przede wszystkim w warzywach i owocach oraz produktach zbożowych pełnoziarnistych (pieczywo żytnie, pieczywo graham).

  2. Należy spożywać co najmniej 2 litry płynów dziennie. Woda rozluźnia stolec, ułatwiając jego oddawanie. Najlepiej spożywać soki marchwiowe, wielowarzywne (pomidorowy, z buraków), a także przecierowe owocowe (jabłkowy, truskawkowy, pomarańczowy), herbatkę zieloną.

  3. Z diety należy wykluczyć warzywa wzdymające – fasola, groch, kapusta, cebula.

  4. Najlepiej jest spożywać potrawygotowane, gotowane na parze lub pieczone w folii. Należy unikać potraw smażonych.

  5. Na śniadanie zaleca się spożywanie płatków zbożowych z dodatkiem otrębów, które wchłaniają wodę
    i zwiększają perystaltykę jelit.

  6. Warto jeść codziennie3-4 suszone śliwki, które są bogate w błonnik.

  7. Z jadłospisunależy wykluczyć kakao oraz czekoladę, ponieważ działają zapierająco.

Korzystnie na perystaltykę jelit wpływa spożywanie produktów zawierających bakterie probiotyczne, takich jak jogurt naturalny, kefir, kapusta kiszona. Probiotyki można równieżpodawać w postaci preparatów probiotycznych zakupionych w aptece.

Opiekanad chorym cierpiącym na zaparcia polega między innymi na podawaniu posiłków w regularnych odstępach czasu, co 3-4 godziny. Jest to bardzo ważne, ponieważ zapobiega zaleganiu pokarmów w żołądku.

Aby zwiększyć perystaltykę jelit, należy na czczo wypijać napój przygotowany z łyżki stołowej miodu naturalnego rozpuszczonego w pół szklanki wody. Z kolei przed snem warto wypijać napar z siemienia lnianego (1 łyżka stołowa lnu dodana do szklanki gotującej się wody; gotować 1 minutę; wypijać schłodzone razem z ziarenkami). Siemię lnianeprzeciwdziała zaparciom, ponieważ korzystnie wpływa na śluzówkę jelit.

Jeśli osoba chora z powodów problemów z jedzeniem je za mało, należy uzupełniaćjej jadłospispodając jej Nutridrink Multi Fibre – dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego, który jest do kupienia w aptekach. Jest to produkt wysokoenergetyczny, który obok pełnowartościowego białka zawiera błonnik wspomagający perystaltykę jelit, a tym zapobiega zaparciom u osób obłożnie chorym.

 

Autor: Redakcja “Opieki nad chorym”