Żywienie w POChP

powrót

W leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) niezwykle istotne jest właściwe odżywianie. Należy przede wszystkim dążyć do utrzymania właściwej masy ciała pacjenta. Niestety, niezamierzone chudnięcie jest częstym powikłaniem POChP. Nie powinno być ono ignorowane, ponieważ prowadzi do osłabienia organizmu, obniżenia skuteczności leczenia i zwiększonego ryzyka infekcji dróg oddechowych. Warto mu przeciwdziałać poprzez stosowanie odpowiedniej diety.

 

Wysokokaloryczne posiłki w POChP

Jedzenie niewielkich, ale częstych posiłków dostarczających dużo kalorii pozwala na sprostanie zwiększonym potrzebom energetycznym osób z POChP. Małe porcje sprawiają, że pacjent nie czuje się przejedzony i jednocześnie jest mu łatwiej oddychać. Kaloryczność dań można podnieść przez dodatek masła, olejów roślinnych, śmietanki, orzechów oraz specjalnych preparatów do żywienia medycznego.

 

Składniki odżywcze i błonnik dla chorych

W prawidłowym żywieniu, prócz dostatecznej ilości kalorii, należy uwzględnić wszystkie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu witaminy i minerały. U osób z POChP często obserwuje się niedobory ważnych składników odżywczych, m.in. witaminy A, C, E, potasu, magnezu, selenu i cynku, co może przyczyniać się do upośledzenia funkcji płuc. Aby zapobiec tym brakom, zaleca się jedzenie wartościowych pod względem odżywczym pokarmów, takich jak owoce, warzywa, mięso, produkty mleczne i z pełnego ziarna.

W menu osoby chorej na POChP powinno znaleźć się tyle błonnika, ile w diecie osoby zdrowej, czyli 25-40 g/dzień. Reguluje on pracę przewodu pokarmowego, ułatwiając przechodzenie pokarmu przez jelita. Jego dobrym źródłem są owoce i warzywa, pełnoziarniste pieczywo, płatki zbożowe, otręby, grube kasze, ciemne makarony i ryże.

 

Produkty mleczne i gazotwórcze w żywieniu chorych

Skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków na POChP może być zwiększenie podatności kości na złamania. W ich wzmocnieniu pomaga wapń, którego głównym źródłem są produkty mleczne, szczególnie żółte sery. Warto dodawać je do kanapek, tostów, zapiekanek, mięs, dań z makaronem, purée ziemniaczanego, naleśników, risotto. Podobnie można stosować różnego rodzaju twarożki i sery pleśniowe. Mleko stanowi z kolei doskonałą bazę do przygotowania smacznych deserów i napojów – budyni, kaszek, lodów, drinków i koktajli owocowych.

Napoje gazowane oraz produkty wzdymające, takie jak groch, fasola, kapusta, brokuły czy kalafior, wywołują wzdęcia, które utrudniają oddychanie. Warto je w związku z tym wyeliminować lub mocno ograniczyć.

 

Rola potasu w żywieniu chorych na POChP

U osób przyjmujących leki moczopędne – w szczególności diuretyki pętlowe, takie jak furosemid – występuje zwiększone zapotrzebowanie na potas. Powinny one zatem spożywać produkty bogate w ten pierwiastek, czyli przede wszystkim banany, pomarańcze, ziemniaki, pomidory, orzechy i pestki słonecznika.

 

Ograniczenie soli kuchennej i kofeiny w menu chorych na POChP

Sód zawarty w soli kuchennej odpowiada za zatrzymywanie wody w organizmie, co utrudnia oddychanie. Staraj się zatem unikać dodawania soli do potraw, zastępując ją świeżymi lub suszonymi ziołami. Uważaj na kostki rosołowe, przyprawy typu „maggi”, sos sojowy, wędliny, sery, płatki zbożowe, śledzie i gotowe dania, gdyż zawierają bardzo dużo soli. Zawsze uważnie czytaj etykiety i wybieraj produkty niskosodowe. Staraj się, by w porcji posiłku nie znalazło się go więcej niż 300 mg.

Kofeina nie jest wskazana dla osób z POChP. Może oddziaływać z niektórymi lekami, wywoływać nerwowość i niepokój oraz potęgować symptomy choroby. Dlatego należy wyeliminować lub mocno ograniczyć kawę, herbatę, kakao, czekoladę i napoje energetyzujące.

 

Płyny w żywieniu chorych

Pacjenci z POChP powinni wypijać dziennie ok. 2 litry płynów. Ułatwiają one odkrztuszanie poprzez rozrzedzanie wydzieliny płucnej.

Właściwie skomponowane menu, mimo że nie wyleczy choroby, pozwoli pacjentowi z POChP czuć się lepiej i mieć więcej siły na wykonywanie codziennych czynności. Powinna zawierać przede wszystkim odpowiednio dużo kalorii, by pokryć zwiększone zapotrzebowanie energetyczne.

 

Autor: Redakcja “Opieki nad chorym”