Opieka nad osobą unieruchomioną

powrót

Sprawność organizmu zmniejsza się wraz z upływem lat oraz pod wpływem toczącego się w organizmie procesu chorobowego. Schorzenia o charakterze przewlekłym często wymagają dłuższego leżenia w łóżku. Opieka nad chorym leżącym powinna być dostosowana do potrzeb pacjenta. Właściwe odżywianie osób unieruchomionych odgrywa istotną rolę w profilaktyce odleżyn oraz chroni przed pogorszeniem stanu zdrowia pacjenta.

 

Przyczyny unieruchomienia

Wśród schorzeń, które przyczyniają się do unieruchomienia chorego, znajdują się:

  • choroby układu sercowo-naczyniowego – udary mózgu, zawał mięśnia sercowego,
  • choroby neurologiczne – choroby Alzheimera, Parkinsona, stwardnienie rozsiane, miastenia, uszkodzenie rdzenia kręgowego;
  • choroby układu oddechowego – przewlekła obturacyjna choroba płuc, zapalenie płuc;
  • schorzenia układu kostno-stawowego − osteoporoza, zwyrodnienie stawów, złamania szyjki  kości udowej, urazy.

Długotrwałe unieruchomienie wywiera negatywny wpływ na zdrowie pacjenta. Do konsekwencji zdrowotnych długotrwałego leżenia można zaliczyć:

  • ogólne osłabienie organizmu;
  • spadek napięcia mięśni;
  • zanik mięśni,
  • nasilenie osteoporozy;
  • odleżyny,
  • zapalenie płuc,
  • infekcje dróg oddechowych;
  • infekcje układu wydalniczego.

Chory leżący wymaga troskliwej opieki ze strony drugiej osoby. Opiekun musi zwracać szczególnie uwagę na żywienie chorego. Zbyt mała podaż składników odżywczych zwiększa ryzyko wystąpienia odleżyn i spadku napięcia mięśniowego. Ponadto należy pamiętać o gimnastyce kończyn, by jak najwcześniej zapobiegać zmianom stawowo-mięśniowym oraz przykurczom kończyn– skuteczna rehabilitacja również wiąże się z koniecznością dostarczenia organizmowi dodatkowej energii i składników odżywczych. Szybkie rozpoczęcie rehabilitacji zapobiega zniedołężnieniu chorego.

 

Żywienie osób unieruchomionych

Istotną rolę w procesie leczenia osób leżących odgrywa prawidłowe odżywianie. Menu chorego powinno dostarczać wszystkich składników odżywczych (białko, tłuszcze, węglowodany, witaminy i sole mineralne). Posiłki powinny być lekkostrawne, by nie obciążać układu pokarmowego. Dlatego posiłki należy przygotowywać gotując produkty w wodzie, na parze lub dusząc. Nie powinno się podawać choremu potraw smażonych, gdyż mogą powodować nudności, wzdęcia, bóle brzucha. Posiłki powinny być estetycznie podane w celu zachęcenia do spożycia większej ilości pokarmu. Przygotowując posiłek dla podopiecznego, należy zwrócić uwagę, czy nie jest konieczna zamiana konsystencji potrawy na płynną lub papkowatą, gdy chory ma trudności z gryzieniem oraz problemy z połykaniem.

Jeśli nie ma przeciwwskazań (niewydolność wątroby, nerek), posiłki powinny zawierać duże ilości pełnowartościowego białka, które jest niezbędne do budowy mięśni oraz prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Białko znajduje się w mleku i jego przetworach (ser twarogowy, maślanka, kefir, jogurt naturalny) oraz chudym mięsie (kurczak, indyk, cielęcina, wołowina). Z kolei ryby oprócz białka zawierają nienasycone kwasy tłuszczowe, które wspomagają proces gojenia ran, poprawiają odporność organizmu oraz zapobiegają miażdżycy.

W związku z tym, iż u osób leżących często występują zaparcia, ich jadłospis powinien zawierać duże ilości błonnika, który przyspiesza perystaltykę jelit. Umożliwia to zapobieganie zaparciom. Bogatym źródłem błonnika są warzywa i owoce oraz pieczywo pełnoziarniste, kasze (gryczana, jęczmienna), ryż brązowy. Warzyw i owoców nie może zabraknąć w posiłkach przeznaczonych dla chorego, gdyż są cennym źródłem witamin i soli mineralnych, a także flawonoidów wykazujących właściwości przeciw zapalne i przeciwnowotworowe.

Bardzo ważne jest, aby osoba unieruchomiona spożywała w odpowiedniej ilości płyny (2 litry na dobę). Najlepiej w postaci wody mineralnej, soków owocowych oraz zielonej herbaty.

Jeżeli chory ma problemy ze spożywaniem posiłków, jego jadłospis warto uzupełnić w produkty odżywcze Nutridrink. W małej objętości zawierają dużo energii oraz składników odżywczych. Nutridrink Multi Fibre zawiera błonnik, który zapobiega zaparciom. Odpowiedni sposób żywienia osób leżących przeciwdziała pogorszeniu się stanu odżywienia chorego, poprawia ich samopoczucie i reakcję za zastosowane leczenie.

 

W jaki sposób można wpłynąć na poprawę stanu i samopoczucia chorych unieruchomionych?

Długotrwałe unieruchomienie spowodowane chorobą lub urazem niekorzystnie wpływa na stan zdrowia osoby przewlekle chorej. Następuje zmniejszenie masy mięśniowej, napięcie mięśniowe ulega obniżeniu. Długotrwały ucisk na wybrane części ciała i niedobór energii i białka w diecie jest przyczyną występowania zmian na skórze w postaci odleżyn. Pacjent cierpi również psychicznie ze względu na niemożność wyjścia z domu.

Do prawidłowego funkcjonowania oraz odbudowy mięśni, jak i skóry potrzebna jest odpowiednia podaż w diecie składników odżywczych – głównie energii i białka. Jeśli nie występują inne przeciwwskazania zdrowotne (niewydolność nerek lub wątroby), należy zastosować dietę bogatobiałkową. Osoba przebywająca w łóżku powinna spożywać sery twarogowe, jajka, gotowane lub pieczone w folii ryby oraz drób (kurczak, indyk bez skóry). W diecie takiej powinny być również obecne gotowane warzywa i owoce, które są źródłem witamin i soli mineralnych.

Dietę chorego należy uzupełniać produktem odżywczym Cubitan. Skoncentrowana forma i specjalnie dobrany skład Cubitanu sprawia, że w małej objętości preparatu chory otrzymuje wszystkie niezbędne składniki odżywcze potrzebne do walki z chorobą oraz do odbudowy tkanek takie jak białko, arginina, antyoksydanty.  Preparat ten szczególnie polecany jest osobom leżącym u których występują odleżyny, trudno gojące się rany lub jest ryzyko ich wystąpienia.

 

Autor: Redakcja “Opieki nad chorym”