Kiedy i na jakich zasadach przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?

powrót

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z koniecznością zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

 

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

  1. niepełnosprawnemu dziecku (czyli dziecku w wieku do ukończenia 16. roku życia, które legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności),
  2. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (znaczny stopnień niepełnosprawności oznacza:
    • niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
    • całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
    • stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
    • posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,
    • niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników),
  3. osobie, która ukończyła 75 lat,
  4. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (umiarkowanym stopnień niepełnosprawności oznacza:
    • niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
    • całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
    • posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów).

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Instytucją taką jest np. dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo – wychowawcza czy zakład opiekuńczo – leczniczy. Zasiłek nie przysługuje też osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

 

Ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego następuje na wniosek, który składa się
w urzędzie gminy lub miasta, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy.

Wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest określony w załączniku nr 16 do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznejz dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Często można go znaleźć także na stronach www urzędu miasta/gminy czy ośrodka pomocy społecznej.

 

Trzeba podkreślić, iż organ administracji, który rozpoznaje sprawę w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania ani stopnia niepełnosprawności ani też daty, od której niepełnosprawność ta istnieje. W tym zakresie musi się on opierać na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, które wydawane jest przez zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Tylko takie orzeczenie  uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania stopnia niepełnosprawności. Do wydawania takich orzeczeń powołane zostały powiatowe zespoły do spraw orzekania
o niepełnosprawności – jako pierwsza instancja oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako druga instancja. Są one jedynymi organami uprawnionymi do orzekania o stopniu niepełnosprawności.

 

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2006.139.992).

 

Autor: Anna Nowakowska,

prawnik