Operacja a stan odżywienia

powrót

Podczas operacji onkologicznej usuwa się guz oraz tkanki znajdujące się w jego obrębie, które mogą zawierać komórki nowotworowe. Niekiedy wycinane są także zdrowe tkanki, co ma zapobiec rozprzestrzenianiu się nowotworu.

Zastosowanie zabiegu chirurgicznego jako jednej z metod leczenia uzależnione jest od:

  • rodzaju nowotworu,
  • lokalizacji nowotworu,
  • obecności komórek nowotworowych w innych narządach, niż umiejscowienie pierwotnego guza tzw. przerzuty nowotworowe.

Nie zawsze można przeprowadzić operację. U ponad połowy badanych nowotwór jest jednak operowany, po czym włącza się inne metody leczenia jak radioterapia lub chemioterapia.

Operacje i wsparcie żywieniowe

Z powodu ryzyka związanego z niedożywieniem i operacją zaleca się by wszyscy chorzy byli poddawani ocenie stanu odżywienia
przed zabiegiem chirurgicznym. U pacjentów niedożywionych powinno się rozważyć okołooperacyjne leczenie żywieniowe. Warto jednak rozważyć, czy wsparcia żywieniowego nie zastosować w wymienionych 3 fazach:

  • przedoperacyjnej,
  • okołooperacyjnej,
  • pooperacyjnej.

Okres przed- i okołooperacyjny

W przypadku wielu rodzajów nowotworów w momencie diagnozy i podjęcia decyzji o zabiegu chirurgicznym występują już pierwsze symptomy niedożywienia organizmu pacjenta, głównie utrata masy ciała. Wynika to przede wszystkim ze spożywania zbyt małej ilości pożywienia w stosunku do zapotrzebowania. Dlatego też tak istotne jest wprowadzenie odpowiednio wcześnie wsparcia żywieniowego, którego celem jest dostarczenie dostatecznej ilości energii
i białka. Wsparcie żywieniowe włączane jest na długo przed operacją, zwłaszcza u chorych z nowotworem umiejscowionym w okolicach głowy, szyi, żołądka i jelit, gdyż są oni najczęściej narażeni na niedożywienie i wyniszczenie nowotworowe. Dzięki włączeniu wsparcia żywieniowego w okresie przedoperacyjnym chorzy mogą zostać właściwie przygotowani do zabiegu i zapobiec można pogorszeniu się stanu ich odżywienia po operacji.

Okres pooperacyjny

W okresie pooperacyjnym głównym celem leczenia jest powrót chorego do normalnego funkcjonowania, a także minimalizacja powikłań. W tym czasie organizm potrzebuje znacznie większej ilości składników odżywczych, zwłaszcza białka, które odgrywa istotną rolę
w procesie gojenia ran i regeneracji organizmu. Chorzy niechętnie sięgają po jedzenie, dlatego w tym czasie tak istotne jest regularne monitorowanie stanu odżywienia chorego i ewentualne wdrożenie wsparcia żywieniowego. W tym czasie bardzo przydatne są doustne preparaty odżywcze, zwłaszcza u chorych, którzy tylko częściowo pokrywają zapotrzebowanie energetyczne żywnością tradycyjną.

Odpowiedni stan odżywienia zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych, m.in.:

  • wspomaga gojenie ran pooperacyjnych,
  • redukuje ryzyko wystąpienia powikłań pooperacyjnych,
  • redukuje ryzyko powikłań metabolicznych,
  • skraca czas pobytu w szpitalu.

Wsparcie żywieniowe jest również konieczne u pacjentów, którym w celu zwalczenia nowotworu, usunięto narządy (lub pewne ich części) odpowiedzialne za spożywanie, trawienie bądź wchłanianie pokarmów. Jeśli operacja dotyczyła okolic głowy lub szyi, często miewają
oni problemy z żuciem i połykaniem. Z kolei u pacjentów, u których operowane były narządy układu pokarmowego, często pojawiają
się zaburzenia trawienia lub wchłaniania. Wsparcie żywieniowe ma na celu dostarczyć do organizmu odpowiednią ilość potrzebnych składników odżywczych.

W celu monitorowania stanu odżywienia organizmu chorego onkologicznie – regularnie wypełniaj ankietę Oceny Stanu Odżywienia Organizmu w Chorobie Nowotworowej, którą możesz pobrać tutaj: ankieta PDF. Ankieta dostępna
jest też on-line:ankieta.nutriciaoncology.pl.