Znaczenie żywienia w okresie okołooperacyjnym

powrót

Zabieg operacyjny jest bardzo obciążający dla organizmu. Szybki powrót do zdrowia pacjenta po operacji zapewnia właściwy sposób żywienia. Odpowiednio zbilansowane pod względem odżywczym posiłki przyspieszają powrót do zdrowia oraz minimalizują powikłania pooperacyjne.

 

Żywienie przed operacją

Zabieg operacyjny jest procesem bardzo stresującym dla organizmu. W okresie okołooperacyjnym, czyli przed operacją i po niej, organizm chorego wykazuje zwiększone zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze. Zazwyczaj przed zabiegiem operacyjnym pacjent nie spożywa pokarmów, ponieważ wiele badań diagnostycznych przeprowadza się na czczo. Ponadto, wskutek toczącego się w organizmie procesu chorobowego, pacjent traci apetyt i nie odżywia się prawidłowo w stosunku do potrzeb jego organizmu. W związku z tym pogarsza się jego stan odżywienia, spada odporność oraz wzrasta podatność na infekcje i powikłania pooperacyjne.

W zależności od charakteru schorzenia, najczęściej na kilka dni przed planowanym zabiegiem operacyjnym stosuje się dietę łatwostrawną, która ma na celu dostarczenie organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych, a jednocześnie ogranicza spożycie produktów i potraw ciężkostrawnych. Odpowiedni sposób przygotowania posiłku oraz dobór produktów spożywczych zapobiega zaleganiu pokarmu w żołądku oraz jelitach.

Opieka w domu nad osobą chorą, która będzie poddana zabiegowi operacyjnemu, zobowiązuje opiekuna do przestrzegania kilku zasad przygotowywania dań:

  • posiłki powinny być świeżo przygotowywane;
  • potrawy sporządza się metodą gotowania w wodzie, gotowania na parze, pieczenia w folii; smażenie jest zabronione;
  • posiłki należy przyprawiać łagodnymi przyprawami (majeranek, bazylia, koper, sok z cytryny), aby pobudzały apetyt.

W diecie łatwostrawnej należy spożywać pieczywo pszenne, posmarowane cienko masłem, z dodatkiem sera białego lub chudej wędliny. Mięso, które jest źródłem pełnowartościowego białka, najlepiej podawać ugotowane lub uduszone bez dodatku tłuszczu. Dieta łatwostrawna nie zaleca spożywania warzyw wzdymających (groch, fasola, bób, kapusta, cebula, ogórek) i grzybów. Natomiast spośród owoców należy unikać czereśni i śliwek.

 

Żywienie po operacji

Przez kilka dni od momentu przeprowadzenia zabiegu operacyjnego chory powinien być odpowiednio żywiony. Na początek stosuje się dietę kleikową, której podstawowymi składnikami są kleiki z ryżu, kaszy jęczmiennej, kaszy manny. Oprócz kleików można podopiecznemu podać sucharki, które moczy się w gorzkiej herbacie. Dieta kleikowa nie dostarcza choremu składników odżywczych, dlatego nie może być stosowana dłużej niż 2 dni. Następnie stopniowo wprowadza się do jadłospisu chorego produkty łatwostrawne.

W zależności od charakteru zabiegu operacyjnego chory musi się odpowiednio odżywiać, aby nabrał sił, a jego organizm mógł się szybko regenerować i powrócić do pełnego zdrowia. W przeciwnym wypadku osoba chora wpada w błędne koło: nie je, bo jest osłabiona, jest osłabiona, bo nie spożywa posiłków odpowiednich pod względem jakościowym i ilościowym.

Wielu opiekunów osób poddanych operacji zauważa, że mimo starannego przygotowywania przez nich posiłków podopieczni tracą na wadze, mają złe samopoczucie, są apatyczni lub drażliwi. Opiekun stara się dbać, aby dieta podopiecznego była odpowiednio zbilansowana. Nie jest to łatwe, ponieważ pacjent często odmawia spożywania posiłku z powodu braku apetytu, trudności w jego spożywaniu (niedowłady, drżenia kończyn) lub z obawy przed dolegliwościami ze strony układu pokarmowego.

Opiekun – aby mieć pewność, że sposób żywienia podopiecznego jest odpowiedni – może wprowadzić do menu chorego Nutridrink – odżywczy produkt do żywienia medycznego, który jest do nabycia w aptekach. Dostarcza on w odpowiednich proporcjach białka oraz wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Dla chorego może stanowić samodzielny posiłek lub być spożywany pomiędzy posiłkami.

Odpowiedni sposób żywienia pacjenta zarówno przed, jak i po operacji, zapewnia szybki powrót do zdrowia oraz zmniejsza częstość występowania powikłań pooperacyjnych.

 

Autor: Redakcja “Opieki nad chorym”