Chudnięcie w chorobie

powrót

Choroby nowotworowe, przewodu pokarmowego i wiele innych nierzadko wiążą się ze znacznym ubytkiem wagi pacjentów.

Ponieważ jest to zjawisko częste, zwykle nie budzi obaw. Jednakże utrata masy ciała w chorobie nie powinna być normą i może być groźna w skutkach. Z tego względu, niezwykle ważne jest, by wcześnie jej zapobiegać, a w razie konieczności leczyć.
 

Zapotrzebowanie energetyczne podczas choroby

Żywność, którą spożywamy każdego dnia, jest źródłem niezbędnych do życia białek, węglowodanów, tłuszczów, składników mineralnych i witamin. Jeśli nie dostarczamy jej w odpowiedniej ilości, organizm zaczyna korzystać z zapasów zgromadzonych w tkance tłuszczowej, kościach oraz wątrobie. Widocznym objawem tego procesu jest postępujący spadek masy ciała, pojawiający się szczególnie często u osób chorych.
 

Przyczyny utraty wagi

U osób chorych obserwuje się zwiększone zapotrzebowanie energetyczne ze względu na:

  • intensywną pracę układu odpornościowego,
  • konieczność odbudowy tkanek,
  • stres związany z chorobą, jej leczeniem i ewentualnym pobytem w szpitalu.

Niestety, często dolegliwości towarzyszące chorobie nie pozwalają pacjentom na przyjęcie odpowiedniej ilości jedzenia.

Niemożność dostarczenia potrzebnych organizmowi składników budulcowych jest najczęściej efektem kilku czynników:

  • obniżonej ilości spożywanych pokarmów wywołanej:
  • brakiem apetytu,
  • bólem podczas gryzienia i przełykania,
  • nieprawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego, czego skutkiem może być:
  • upośledzone trawienie i wchłanianie,
  • zwiększone straty składników odżywczych.

Brak apetytu może pojawić się jako skutek niemal każdej choroby lub w wyniku terapii. Najczęstszy jest jednak u pacjentów po operacjach, chemioterapii i radioterapii, u osób cierpiących na choroby infekcyjne, przewodu pokarmowego, serca, a także płuc.

Również obniżona aktywność związana z przebiegiem choroby i unieruchomieniem może być przyczyną osłabienia apetytu.

Ból podczas gryzienia i przełykania mogą z kolei powodować: urazy szczęki, nowotwory przełyku (zwłaszcza rak przełyku), choroby ośrodkowego układu nerwowego, udar mózgu, choroba refluksowa przełyku, choroba Parkinsona, nowotwory i stany zapalne jamy ustnej i gardła.

Obniżone trawienie jest bezpośrednim skutkiem upośledzonej produkcji enzymów trawiennych. Z tym problemem borykają się m.in. pacjenci z mukowiscydozą, zapaleniem lub rakiem trzustki. Upośledzone wchłanianie charakterystyczne jest dla choroby Crohna i zespołu krótkiego jelita. Straty składników odżywczych pojawiają się często w rezultacie stanów zapalnych przewodu pokarmowego, chorób wątroby i woreczka żółciowego oraz biegunki.
 

Utrata wagi w czasie choroby nie powinna martwić = MIT

Należy pamiętać, że znaczne obniżenie masy ciała jest jedynie zewnętrznym objawem wewnętrznego wyniszczenia organizmu, w skrajnym przypadku przyjmującego postać jednostki chorobowej nazywanej kacheksją. Jej skutkiem jest stan permanentnego zmęczenia i osłabienia, a także obniżenie skuteczności leczenia. Utraty wagi podczas choroby nie powinno się lekceważyć. Stanowi ona zagrożenie dla pacjenta, ponieważ tylko dobrze odżywiony organizm jest w stanie prawidłowo odpowiedzieć na zastosowaną terapię. Z tego względu, w przypadku obserwowanego spadku masy ciała podczas choroby, należy jak najszybciej włączyć do diety wysokoenergetyczne i bogate w składniki odżywcze posiłki. Warto też rozważyć rozpoczęcie żywienia medycznego.

 

Autor: Redakcja “Opieki nad chorym”